Zo herken je de signalen van borstkanker en waarom vroeg opsporen het verschil maakt
2026-10-21
Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen in België. Het goede nieuws: hoe vroeger het ontdekt wordt, hoe groter de kans op een succesvolle behandeling. In dit artikel lees je welke signalen je best laat nakijken, hoe de gratis screening werkt en hoe we samen het verschil maken.
Borstkanker in België: hoe vaak komt het voor?
In België krijgt ongeveer 1 op de 8 vrouwen ooit in haar leven borstkanker. Volgens Think Pink gaat het om meer dan 11.300 nieuwe diagnoses per jaar (VRT NWS, op basis van cijfers van Think Pink). Dat maakt borstkanker de meest voorkomende kanker bij vrouwen in ons land.
Leeftijd speelt de grootste rol. Ruim acht op de tien diagnoses gebeuren bij mensen ouder dan 50. Maar ook jongere vrouwen kunnen borstkanker krijgen, net als mannen: ongeveer 1 op de 103 diagnoses betreft een man.
Wat vaak vergeten wordt: borstkanker is vandaag veel beter te behandelen dan vroeger. Zeker wanneer het vroeg ontdekt wordt, zijn de vooruitzichten goed. En precies daar kan je zelf iets aan doen.
Welke veranderingen aan je borst moet je laten nakijken?
Merk je iets nieuws of ongewoons aan je borst, en blijft het? Maak dan een afspraak bij je huisarts. Let vooral op deze signalen:
- een knobbeltje of verdikking in je borst of in je oksel
- een borst die van vorm of grootte verandert
- vocht of bloed dat uit je tepel komt, zonder dat je erop drukt
- een kuiltje, plooi of intrekking van de huid, soms pas zichtbaar als je je armen optilt
- een tepel die plots naar binnen getrokken is
- roodheid, schilfers of een korstje op of rond de tepel
- een borst die rood, warm of gezwollen aanvoelt
- een plek die pijn doet of anders aanvoelt en niet weggaat
Geen paniek als je iets opmerkt. De meeste veranderingen blijken onschuldig, zoals een cyste of hormonale schommelingen tijdens je cyclus. Borsten voelen bovendien vaak gespannen of knobbelig aan vlak voor je menstruatie.
Toch kan alleen een arts met zekerheid zeggen wat er aan de hand is. Twijfel je? Laat het liever één keer te veel nakijken dan één keer te weinig.
Je hoeft geen expert te zijn in je eigen lichaam. Je moet alleen weten wat voor jou normaal is.
Zelfonderzoek: zo leer je je borsten kennen
Bij een zelfonderzoek draait het niet om perfect zoeken naar een knobbeltje. Het doel is dat je vertrouwd raakt met hoe jouw borsten er normaal uitzien en aanvoelen. Zo merk je sneller op wanneer er iets verandert.
Zo pak je het aan:
1. Kijk in de spiegel. Ga met ontbloot bovenlichaam voor de spiegel staan, eerst met je armen langs je lichaam en daarna met je armen omhoog. Let op de vorm, de huid en je tepels.
2. Voel in staande houding. Onder de douche gaat het vaak het makkelijkst, met zeepvingers. Gebruik de vlakke kant van drie vingers en maak kleine cirkeltjes over de hele borst.
3. Voel in liggende houding. Leg een arm achter je hoofd en onderzoek de borst aan die kant met je andere hand. Wissel daarna van kant.
4. Vergeet je oksels niet. Borstweefsel loopt door tot in je oksel.
Kies een vast moment. Heb je nog een menstruatie, dan is een week na het begin ervan ideaal, omdat je borsten dan het minst gevoelig zijn. Na de menopauze neem je gewoon een vaste dag per maand.
Eén eerlijke kanttekening: een zelfonderzoek vervangt geen screening. Een mammografie kan afwijkingen vinden die nog te klein zijn om te voelen. Beide vullen elkaar dus aan.
Het Bevolkingsonderzoek Borstkanker: gratis screening vanaf 50
Ben je tussen 50 en 69 jaar? Dan krijg je om de twee jaar een uitnodiging voor een screeningsmammografie. Die is gratis als je aangesloten bent bij een Belgisch ziekenfonds en aan de voorwaarden voor deelname voldoet. Woon je in Brussel, dan verloopt de uitnodiging via Bruprev, waar het onderzoek Mammotest heet.
Een mammografie is een röntgenfoto van je borsten. Het grote voordeel: ze kan afwijkingen opsporen nog vóór je zelf iets voelt of ziet. Hoe kleiner een tumor bij ontdekking, hoe groter de kans op een succesvolle behandeling, en vaak is die behandeling dan ook minder ingrijpend.
“Ik doe het straks wel.” Herkenbaar? Twee jaar vliegen voorbij, en zo'n brief verdwijnt snel onder een stapel post. Een kleine tip: maak je afspraak meteen op de dag dat de uitnodiging binnenvalt. Dan is het geregeld.
Meer info vind je op borstkanker.bevolkingsonderzoek.be of via de gratis infolijn 0800 60 160. Ken je iemand tussen 50 en 69? Herinner haar er gerust eens aan.
Kan je je risico op borstkanker verlagen?
Deels wel. Sommige risicofactoren heb je niet in de hand, zoals je leeftijd, je genen of het feit dat je borsten dens zijn. Andere wel, en daar kan je gezonde gewoontes een verschil maken:
- Alcohol: hoe minder, hoe beter. Al vanaf kleine hoeveelheden stijgt het risico licht.
- Beweging: regelmatig bewegen verlaagt het risico, ook als je er pas later mee begint.
- Gewicht: vooral na de menopauze speelt overgewicht een rol.
- Roken: stoppen is goed voor je hele lichaam, ook voor je borsten.
Eerlijk is eerlijk: een gezonde levensstijl verlaagt je risico, maar biedt geen garantie. Borstkanker kan ook iemand treffen die alles ‘goed’ doet. Daarom blijven alertheid en screening even belangrijk.
Komt borstkanker of eierstokkanker voor in je familie, zeker op jongere leeftijd? Bespreek dat met je huisarts. Soms is vroegere of extra opvolging zinvol.
Oktober kleurt roze: samen met Think Pink
Oktober is de internationale borstkankermaand. Daarom zetten de Healis-zorgapotheken zich deze maand samen met Think Pink in voor meer bewustwording, steun en solidariteit.
Think Pink is een Belgische vzw die sinds 2007 informeert over borstkanker, wetenschappelijk onderzoek financiert en mensen met borstkanker en hun naasten ondersteunt.
Wil je een steentje bijdragen? In de deelnemende Healis-apotheken kan je een roze lintje kopen voor 2 euro. De opbrengst gaat naar de projecten van Think Pink rond preventie, ondersteuning en onderzoek. Een klein gebaar, dat je ook nog eens zichtbaar draagt.
Wist je dat?
Het roze lintje als symbool voor borstkanker ontstond begin jaren negentig in de Verenigde Staten. Vandaag is het wereldwijd hét teken van solidariteit met iedereen die door borstkanker geraakt wordt.
Je apotheker als aanspreekpunt
Niet elke vraag voelt groot genoeg voor een afspraak bij de dokter. Toch kan het fijn zijn om er even met iemand over te praten. Bij je apotheker kan je zonder afspraak binnenlopen, bijvoorbeeld met:
- vragen over het Bevolkingsonderzoek of over hoe een zelfonderzoek werkt
- twijfels over een verandering die je opmerkte, waarna je apotheker je zo nodig naar je huisarts doorverwijst
- vragen over geneesmiddelen tijdens of na een behandeling, zoals hormoontherapie of het opvangen van bijwerkingen, altijd in overleg met je behandelend arts
Ook als partner, familielid of mantelzorger van iemand met borstkanker ben je welkom met je vragen. Goede zorg is teamwerk, en je apotheker is graag een van de schakels.
Zorg voor jezelf, ken je borsten
Je hoeft niet bang te zijn, wel alert. Leer wat normaal is voor jouw lichaam, laat veranderingen tijdig nakijken en ga in op je uitnodiging voor screening als je tussen 50 en 69 bent. Drie kleine stappen die samen een groot verschil maken.
En misschien is dit wel het moment om die envelop van de kast te halen, of om een vriendin, moeder of zus eraan te herinneren. Met vragen kan je altijd terecht bij je huisarts of bij je apotheker in de buurt. Samen maken we van oktober een maand vol bewustwording, steun en solidariteit.